Unit Economics Nedir?
Tek bir kullanıcı (veya birim) bazında gelir ve maliyetin analizi. "Her yeni kullanıcıda para kazanıyor muyuz?" sorusuna cevap verir. Unit economics, bir mobil uygulamanın sürdürülebilir olup olmadığının en net göstergesidir.
Temel Denklem
LTV > CAC = Sürdürülebilir iş modeli LTV < CAC = Her kullanıcıda zarar
İdeal oran: LTV >= 3x CAC
Bu oran sağlanmadan ölçeklenmek, zararı büyütmek anlamına gelir.
Bileşenler
Gelir Tarafı
- ARPU: Kullanıcı başına ortalama gelir
- LTV: Yaşam boyu toplam gelir
- Monetization Rate: Ödeme yapan kullanıcı oranı
- Retention: Kullanıcı ömrünü belirler (dolayısıyla LTV'yi doğrudan etkiler)
- Expansion Revenue: Mevcut kullanıcılardan ek gelir (upsell, cross-sell)
Maliyet Tarafı
- CAC: Kullanıcı kazanım maliyeti
- COGS: Hizmet sunma maliyeti (sunucu, CDN, API)
- Store komisyonu: %15-30 (küçük geliştiriciler %15, büyükler %30)
- Support maliyeti: Kullanıcı başına destek maliyeti
- Content maliyeti: İçerik üretim ve lisanslama maliyeti (varsa)
Payback Period
CAC'ın ne kadar sürede geri kazanıldığı:
Payback Period = CAC / Aylık ARPU
| Payback | Yorum |
|---|---|
| <3 ay | Mükemmel |
| 3-6 ay | İyi |
| 6-12 ay | Kabul edilebilir |
| >12 ay | Riskli (nakit akışı sorunu) |
2026 itibarıyla yatırımcılar genellikle 6 ayın altında payback period beklemektedir. Özellikle erken aşama startup'lar için nakit akışı kritiktir.
Gross Margin
(Gelir - COGS) / Gelir x 100
Mobil uygulamalar için tipik gross margin:
- SaaS/Subscription: %70-85
- E-ticaret: %20-40
- Oyun: %60-80
- Reklam bazlı: %50-70
- AI-powered apps: %40-60 (API maliyetleri nedeniyle daha düşük)
Önemli: Store komisyonunu COGS'a dahil edin. Apple ve Google'ın %15-30 komisyonu gross margin'i önemli ölçüde etkiler.
Unit Economics Hesaplama Örneği
Bir subscription uygulaması:
| Metrik | Değer |
|---|---|
| CPI (paid) | $3.00 |
| Free→Paid conversion | %8 |
| CAC (paid) | $37.50 |
| Aylık abonelik fiyatı | $9.99 |
| Store komisyonu | %15 |
| Net aylık gelir/abone | $8.49 |
| Aylık churn | %6 |
| Ortalama abone ömrü | 16.7 ay |
| LTV | $141.78 |
| LTV/CAC | 3.78x |
| Payback period | 4.4 ay |
Bu örnekte unit economics sağlıklı: LTV/CAC > 3x ve payback < 6 ay.
Segment Bazlı Analiz
Unit economics kullanıcı segmentine göre çok farklıdır:
- Ülke: ABD kullanıcı LTV $50, Hindistan LTV $2 - aradaki fark 25x olabilir
- Kanal: Organik LTV > Paid LTV (genellikle %30-50 daha yüksek)
- Platform: iOS LTV > Android LTV (genellikle %40-80 daha yüksek)
- Cohort: Erken dönem vs geç dönem kullanıcılar
- Persona: Power user vs casual user
Her segment için ayrı unit economics hesaplayın. Aggregate rakamlar yanıltıcı olabilir.
Yatırımcılar Ne Bakar?
- LTV/CAC oranı (>= 3x)
- Payback period (<12 ay, ideal <6 ay)
- Gross margin (%60+)
- Trend (iyileşiyor mu, kötüleşiyor mu?)
- Segment bazlı dağılım (tek bir segmente bağımlılık riski)
- Net revenue retention (%100+ = expansion > churn)
İyileştirme
LTV Artırma
- Retention iyileştirin (en etkili kaldıraç)
- ARPU artırın (fiyat, upsell)
- Monetization rate artırın (paywall optimizasyonu)
- Yeni gelir akışları ekleyin (reklam, premium özellikler)
CAC Düşürme
- Organik büyümeyi artırın (ASO, referral)
- Ad creative optimizasyonu yapın
- Channel mix optimizasyonu
- Viral coefficient artırın
- Conversion rate'i iyileştirin (aynı harcamayla daha fazla kullanıcı)
Margin İyileştirme
- Sunucu maliyetlerini optimize edin
- Store küçük geliştirici programına başvurun (%15 komisyon)
- Ölçek ekonomisinden yararlanın
- API maliyetlerini optimize edin (caching, rate limiting)
Unit Economics Dashboard
Sağlıklı bir izleme için şu metrikleri aylık takip edin:
| Metrik | Hedef |
|---|---|
| Blended CAC | Düşüş trendi |
| Paid CAC | Stabil veya düşüş |
| LTV (segment bazlı) | Artış trendi |
| LTV/CAC | >= 3x |
| Payback period | < 6 ay |
| Gross margin | > %60 |
| Net revenue retention | > %100 |
Unit economics pozitif değilse büyümek zarar büyütmek demektir. Önce birim ekonomiyi düzeltin, sonra ölçekleyin.