DMA Nedir?
Dijital Pazar Yasası (Digital Markets Act), Avrupa Birliği'nin büyük teknoloji şirketlerinin pazar hakimiyetini sınırlamak için çıkardığı bir düzenlemedir. Mart 2024'te yürürlüğe girdi ve "gatekeeper" olarak tanımlanan şirketleri doğrudan etkiliyor. Mobil uygulama ekosisteminde bu gatekeeper'lar Apple ve Google'dır.
DMA'nın mobil geliştiriciler için anlamı büyük: alternatif uygulama mağazaları, alternatif ödeme sistemleri ve sideloading gibi konularda Apple ve Google'ın tekel konumunu kırmaya yönelik ciddi değişiklikler geliyor.
Apple ve Alternatif Mağazalar
DMA öncesinde iOS'ta uygulama dağıtmak için tek yol App Store'du. DMA ile birlikte Apple, AB ülkelerinde alternatif uygulama mağazalarına izin vermek zorunda kaldı.
2026 itibarıyla durum şu şekilde:
- AB'deki iOS kullanıcıları App Store dışındaki mağazalardan uygulama indirebiliyor
- AltStore PAL, Setapp Mobile ve Epic Games Store gibi alternatif mağazalar aktif
- Geliştiriciler uygulamalarını bu mağazalarda da yayınlayabiliyor
- Apple'ın App Store'u hala baskın konumda ama artık tek seçenek değil
Bir alternatif mağaza işletmek için Apple'dan "marketplace entitlement" almak gerekiyor. Mağaza işletmecisi Apple ile anlaşma imzalıyor ve teknik gereksinimleri karşılamak zorunda.
Commission on Technology and Commerce (CTC)
Apple başlangıçta Core Technology Fee (CTF) adında bir model tanımıştı: yıllık 1 milyonun üzerindeki her indirme için 0.50 Euro. Bu model ciddi eleştiri aldı ve 2025'te kaldırıldı.
Yerine Commission on Technology and Commerce (CTC) geldi:
| Detay | Açıklama |
|---|---|
| App Store komisyonu (AB) | %17 (küçük geliştiriciler) veya %20 (standart) |
| Alternatif mağaza komisyonu | %17 veya %20 (Apple ödeme kullanılırsa) |
| Alternatif ödeme ile | Komisyondan %3 indirim |
Apple, AB'deki komisyon oranlarını global oranlara göre düşürdü ama alternatif mağaza ve ödeme kullananlardan da belirli bir komisyon alıyor.
Alternatif Ödeme Sistemleri
DMA, Apple'ı AB'de alternatif ödeme sistemlerine izin vermeye zorluyor:
- Geliştiriciler App Store içinde Apple IAP dışında ödeme yöntemleri sunabilir
- Kullanıcıyı kendi web sitesine yönlendirebilir (external link entitlement)
- Stripe, PayPal veya kendi ödeme altyapınızı kullanabilirsiniz
Ancak dikkat edilecek noktalar var:
- Apple alternatif ödeme kullanımında bile komisyon alıyor
- Abonelik yönetimi ve iade süreçleri sizin sorumluluğunuzda oluyor
- Apple IAP'ın sağladığı Family Sharing ve kolay iade gibi özellikler kaybolabiliyor
Google ve Sideloading
Google'ın DMA'ya yaklaşımı Apple'dan farklı çünkü Android zaten sideloading'e izin veriyordu. DMA sonrasında Google şu değişiklikleri yaptı:
- Üçüncü parti mağaza kurulumu kolaylaştırıldı
- Varsayılan mağaza değiştirme seçeneği eklendi
- Google Play Billing dışındaki ödeme sistemleri için pilot programlar genişledi
Google Play zaten Android'de tek mağaza olmadığı için DMA'nın Google tarafındaki etkileri Apple kadar dramatik değil.
Japonya MSCA ve iOS 26.2
DMA sadece AB ile sınırlı değil. Japonya'nın Mobil Yazılım Rekabet Yasası (MSCA) benzer düzenlemeleri getiriyor. Apple, iOS 26.2'den itibaren Japonya'da da alternatif uygulama dağıtımına izin vereceğini duyurdu.
Bu gelişme önemli çünkü Japonya en büyük mobil uygulama pazarlarından biri. DMA benzeri yasalar diğer ülkelerde de tartışılıyor: Güney Kore zaten benzer bir yasa çıkardı, Hindistan ve Brezilya da düzenleme üzerinde çalışıyor.
Geliştiriciler için Fırsatlar
Düşük Komisyon
Alternatif ödeme sistemleri kullanarak Apple ve Google'a ödenen komisyonu düşürebilirsiniz. Yüksek gelirli uygulamalar için %3-10 arasında tasarruf ciddi rakamlara ulaşabilir.
Yeni Dağıtım Kanalları
Alternatif mağazalar, özellikle Apple tarafından reddedilen uygulama kategorileri için yeni fırsatlar sunuyor. Oyun streaming servisleri, emülatörler ve bazı içerik uygulamaları bu kanallardan yararlanabilir.
Doğrudan Kullanıcı İlişkisi
Alternatif ödeme ile kullanıcıyla doğrudan iletişim kurma imkanı artıyor. Kendi abonelik yönetim paneliniz ve özel promosyonlar mümkün hale geliyor.
Riskler ve Dikkat Edilecekler
Parça Parça Pazar
Her ülkenin farklı kurallar getirmesi hem teknik hem hukuki açıdan ek yük oluşturuyor. AB, Japonya ve ABD için ayrı kural setleri yönetilmeli.
Güvenlik Endişeleri
Alternatif mağazalar ve sideloading zararlı yazılım riskini artırabilir. Apple alternatif mağazalar için "notarization" süreci zorunlu kıldı.
Hukuki Belirsizlik
DMA'nın uygulaması hala gelişiyor. Avrupa Komisyonu ve Apple arasında davalar sürüyor. 2026 itibarıyla durum netleşmeye başladı ama tamamen oturmuş bir sistem değil.
2026 Güncel Durum Özeti
- AB'de alternatif mağazalar aktif, ancak kullanım oranı düşük
- Apple CTC modelini uyguluyor, CTF kaldırıldı
- Japonya MSCA ile iOS 26.2'de alternatif dağıtım başlıyor
- Google Play'de alternatif ödeme seçenekleri genişledi
- Geliştiricilerin çoğunluğu hala App Store ve Google Play'i birincil kanal olarak kullanıyor