IARC Nedir?
International Age Rating Coalition (IARC), dijital içerik için global yaş derecelendirme sistemidir. Google Play ve App Store'da uygulama yayınlarken içerik derecelendirmesi yapmak zorunludur. Doğru derecelendirme yapılmazsa uygulama reddedilebilir veya mağazadan kaldırılabilir.
Nasıl Çalışır?
- Store'daki anketi doldurursunuz
- Uygulamanın içeriğine dair sorular cevaplanır
- Otomatik olarak her bölge için uygun yaş derecesi atanır
- Anket sonucu tüm bölgesel kuruluşlar için ayrı ayrı rating belirlenir
Rating Kuruluşları
| Kuruluş | Bölge |
|---|---|
| ESRB | Kuzey Amerika |
| PEGI | Avrupa |
| USK | Almanya |
| GRAC | Güney Kore |
| ClassInd | Brezilya |
| ACB | Avustralya |
| IARC Generic | Diğer bölgeler |
Her kuruluşun kendi yaş aralıkları ve değerlendirme kriterleri vardır. IARC sistemi sayesinde tek bir anket ile tüm bölgesel derecelendirmeler otomatik olarak belirlenir.
Derecelendirme Kategorileri
Apple
- 4+ (Herkese uygun): Zararsız içerik
- 9+ (Hafif içerik): Hafif karikatür şiddet, hafif temalar
- 12+ (Orta düzeyde içerik): Seyrek kullanılan küfür, orta şiddet
- 17+ (Yetişkin içeriği): Sık şiddet, yetişkin temaları
Google Play (IARC)
- 3+ / Everyone: Tüm yaş gruplarına uygun
- 7+ / Everyone 10+: Hafif içerik
- 12+ / Teen: Orta düzey içerik
- 16+ / Mature 17+: Yetişkin içeriği
- 18+ / Adults Only: Sadece yetişkinler
Değerlendirilen İçerik Türleri
- Şiddet: Gerçekçi, fantezi, karikatür - yoğunluğuna göre puanlanır
- Cinsel içerik: Nüdite, cinsel temalar - varlığı ve yoğunluğu değerlendirilir
- Kumar: Gerçek parayla veya simüle - gerçek para kumarı çok yüksek yaş derecesi alır
- Uyuşturucu: Madde kullanımı referansları
- Dil: Küfür, argo - sıklık ve ağırlık değerlendirilir
- Kullanıcı etkileşimi: UGC, chat, sosyal özellikler - denetlenemeyen içerik riski
- Konum paylaşımı: Konum bilgisi paylaşımı - özellikle çocuklarda risk
- Satın alma: IAP varlığı - bilgilendirme amaçlı gösterilir
UGC ve Rating
Kullanıcı üretimi içerik (UGC) içeren uygulamalar:
- Genellikle daha yüksek yaş derecesi alır (12+ veya 17+)
- Moderasyon sistemi ZORUNLU
- Raporlama mekanizması ZORUNLU
- Uygunsuz içeriği engelleme yetkinliği gerekli
- 2026 itibarıyla Apple ve Google, UGC içeren uygulamalarda yapay zekâ destekli moderasyon kullanımını teşvik etmektedir
Yaygın Hatalar ve Çözümleri
| Hata | Sonuç | Çözüm |
|---|---|---|
| Rating'i düşük tutmak | Red veya kaldırma | İçeriğe göre doğru derecelendirin |
| UGC'yi göz ardı etmek | Yüksek yaş derecesi atanması | UGC içeren uygulamalarda moderasyon ekleyin |
| Güncelleme sonrası rating'i güncellememek | Policy ihlali | Her özellik eklemesinde rating'i gözden geçirin |
| Kumar benzeri mekanikler (loot box) | Ek beyan zorunluluğu | Loot box / gacha mekaniklerini doğru beyan edin |
Pratik İpuçları
- Rating'i doğru doldurun - yanlış beyan rejection sebebidir
- Güncelleme ile yeni özellik ekleyince rating'i gözden geçirin
- UGC eklediğinizde rating otomatik yükselir
- Çocuklara yönelik uygulamalarda ekstra kurallar var (COPPA, Families Policy)
- Rating çok yüksekse potansiyel kullanıcı kitleniz daralır
- Loot box ve gacha mekanikleri bazı ülkelerde kumar olarak sınıflandırılabilir
- Rating anketini İngilizce okuyun; çeviriler bazen yanıltıcı olabilir
İçerik derecelendirmesi sadece formalite değildir. Yanlış rating ciddi sonuçlara yol açabilir.