DMCA Nedir?
Digital Millennium Copyright Act (DMCA), 1998'de ABD'de yürürlüğe giren ve dijital ortamda telif haklarını koruyan yasadır. ABD merkezli bir yasa olmasına rağmen, App Store ve Google Play ABD'de kayıtlı platformlar olduğu için tüm dünyadaki geliştiricileri doğrudan etkiler.
Uygulamanız ABD dışında yayınlansa bile, store'larda DMCA takedown notice ile kaldırılabilir. Bu yüzden hangi ülkede olursanız olun bu yasanın temel mekanizmalarını bilmeniz gerekir.
Mobil Uygulamalarda Telif Hakkı
Telif hakkı, bir eserin yaratıcısına otomatik olarak tanınan haktır. Tescil gerekmez ama ispat açısından faydalıdır. Mobil uygulama bağlamında telif kapsamına giren unsurlar:
- Uygulamanızın kaynak kodu
- UI tasarımları ve görseller
- Uygulama içi metinler ve içerikler
- Ses dosyaları ve müzikler
Telif kapsamına girmeyen: fikirler ve konseptler (sadece ifade biçimi korunur), işlevsellik ve özellikler, genel bilgi ve veriler.
UGC Olan Uygulamaların Sorumlulukları
Kullanıcı tarafından üretilen içerik (UGC) barındıran uygulamalar ek sorumluluklar taşır. Sosyal medya, forum, galeri gibi her UGC uygulaması bu kategoriye girer.
Temel sorumluluklar:
- DMCA uyumlu bir takedown süreci oluşturmak
- Designated DMCA Agent bilgisini US Copyright Office'e kaydetmek
- Telif ihlali bildirimleri için iletişim kanalı sağlamak
- Repeat infringer policy belirlemek
- Terms of Service'te telif haklarına saygı maddesini eklemek
Bu yükümlülükleri yerine getirmezseniz Safe Harbor korumasından faydalanamaz ve kullanıcılarınızın içeriklerinden doğrudan sorumlu tutulabilirsiniz.
Takedown Notice Süreci
Birisi uygulamanızda kendi eserinin izinsiz kullanıldığını iddia ederse takedown notice gönderir.
Geçerli notice şunları içermelidir:
- Telif hakkı sahibinin imzası
- İhlal edilen eserin tanımı
- İhlal eden materyalin konumu
- İletişim bilgileri
- Good faith belief ve accuracy statement
Yapmanız gerekenler:
- Notice'in geçerliliğini kontrol edin
- İhlal eden içeriği derhal kaldırın
- İçeriği yükleyen kullanıcıyı bilgilendirin
- Counter-notice hakkını bildirin
- Süreci kayıt altına alın
Counter-Notice
İçeriği kaldırılan kullanıcı haksız kaldırma iddiasıyla counter-notice gönderebilir.
- Orijinal şikayet sahibine iletin
- 10-14 iş günü bekleyin
- Dava açılmazsa içeriği geri yükleyin
- Dava açılırsa mahkeme kararını bekleyin
Safe Harbor Koruması
Safe Harbor maddesi, platform sağlayıcılarını kullanıcı içeriğinden doğrudan sorumlu tutulmaktan korur. Korumadan faydalanmak için:
- İhlalden haberiniz olduğunda hızlıca aksiyon alın
- DMCA Agent kaydınız güncel olsun
- Repeat infringer policy'niz olsun ve uygulayın
- İhlali teşvik etmeyin
App Store'da Telif İhlali Şikayeti
Apple: apple.com/legal/internet-services/itunes/appstorenotices adresinden DMCA notice formu. Tekrarlayan ihlallerde geliştirici hesabı kapatılabilir.
Google Play: support.google.com/legal adresinden telif bildirimi. Counter-notification süreci mevcut.
Rakip sizin asset'lerinizi kullandıysa bu kanallardan şikayet edebilirsiniz.
Müzik, Görsel ve Font Lisansları
Görseller: Google'dan indirilen görseller genelde telif korumalıdır. Unsplash, Pexels bile ticari koşulları belirtir. Stock foto lisanslarında app-in-app kullanımı extended license gerektirebilir.
Fontlar: Google Fonts genelde SIL Open Font License (ticari dahil). Ticari fontlarda mobil uygulama lisansı ayrı fiyatlandırılır.
Müzik: Sync license gerekir. Royalty-free "bedava" demek değildir, tekrar eden ödeme olmadığı anlamına gelir.
Creative Commons
| Lisans | Ticari | Değişiklik | Koşul |
|---|---|---|---|
| CC0 | Evet | Evet | Yok (public domain) |
| CC BY | Evet | Evet | Atıf gerekli |
| CC BY-SA | Evet | Evet | Atıf + aynı lisans |
| CC BY-NC | Hayır | Evet | Ticari kullanım yok |
| CC BY-ND | Evet | Hayır | Değişiklik yapılamaz |
| CC BY-NC-ND | Hayır | Hayır | En kısıtlayıcı |
Ticari uygulamada CC BY-NC lisanslı içerik kullanamazsınız. CC0 veya CC BY en güvenli seçeneklerdir.
Terms of Service'te Telif Maddeleri
Kullanım koşullarında bulunması gereken maddeler:
- Kullanıcının telif haklarına saygı taahhüdü
- Takedown süreci açıklaması
- Tekrarlayan ihlallerde hesap kapatma hakkı
- DMCA Agent iletişim bilgileri
- Yüklenen içerik üzerindeki hakların dağılımı
- Üçüncü taraf içerikleri için sorumluluk reddi
Telif hakkı konuları karmaşıktır ve ülkeden ülkeye farklılık gösterir. UGC barındıran uygulamalarda bir IP avukatından danışmanlık almanız tavsiye edilir.